Powered by jointab: info@jointab.ir

کهکشان آندرومدا

کهکشان آندرومدا  یا M31 یا NGC224 ، یکی از کهکشان های محلی میباشد که حدود 2.5 میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد و نزدیک ترین ابر کهکشان به کهکشان راه شیری می باشد. در متن های قدیمی ممکن است آندرومدا به ابری گازی عظیم در همین ناحیه از آسمان اشاره کند. این کهکشان نامش را از نگاره آسمانی ( صورت فلکی ) که در آن قرار گرفته است یعنی همان نگاره ی آسمانی آندرومدا گرفته است و در نهایت به شاهزاده یونان باستان ( آندرومدا ) می رسد. آندرومدا بزرگترین کهکشان گروه محلی که شامل راه شیری ، تریگولوم و 44 کهکشان کوچک دیگر است می باشد. صرف نظر از ماده تاریک جرم این کهکشان نیز در گروه محلی از بقیه کهکشان ها بیشتر است . مطالعات نشان می دهد که راه شیری نیز با حساب ماده تاریک تقریباً هم جرم آندرومدا می باشد. آندرومدا تقریبا یک تریلیون ستاره دارد ، درحالی که راه شیری شاید فقط 400 میلیارد ستاره داشته باشد.

 

 

 

 در بسیاری از نوشته های قدیمی آندرومدا به ابرگازی آندرومدا اشاره دارد. از جمله دانشمند ایرانی عبدالرحمان الصوفی که در کتاب خود این ناحیه از آسمان را به عنوان ابر کوچک معرفی کرده بود .

کهکشان کلاه sombrero

کلاه ( sombrero ) یا M104  یا NGC4594 یک کهکشان حلزونی است که در نگاره آسمانی ویرگو در فاصله 28000 سال نوری از زمین قرار گرفته است. قطر این کهکشان 50،000 هزار سال نوری می باشد که تقریبا 30% راه شیری است. این کهکشهان هسته بسیار برآمده و درخشانی دارد. و در مسیر اطراف دیسکی شکل این کهکشان برجستگی هایی از جنس غبار وجود دارد. این کهکشان دارای مگنیتود 9+ میباشد ، بنابراین با تلسکوپ آماتور به راحتی قابل مشاهده است. کلاه در نگاره آسمانی ویرگو قرار گرفته است.

 

 

 

جبار صورت فلکی شکارچی Orion

شکارچی یا Orion یکی از پیکر های آسمانی است که در استوای آسمانی قرار گرفته است و تقریبا" از تمام جهان قابل مشاهده است .  از دید مشاهده کننده ، شانه سمت چپی Betelgeuse و سمت راستی Bellatrix قرار گرفته است . در سر شکارچی Meissa و در پای سمت راست Rigel و در پای سمت چپ Seiph قرار گرفته است . در کمربند شکارچی از سمت راست و بالاترین به ترتیب ، Alnitak, Alnilam, Mintaka  قرار گرفته است به طوری که سمت راست ترین و بالاترین ( در صورتی که مشاهده گر به سمت جنوب قرار ایستاده باشد. ) Mintaka قرار گرفته است . این پیکره از دوران باستان بسیار مورد توجه قرار گرفته بوده است . تا حدی که هرم های سه گانه مصر منطبق با سه ستاره بر روی کمربند این نگاره آسمانی می باشند.

 

 

 این صورت فلکی در جنوب صورت فلکی ارابه‌ران و در شرق صورت فلکی دوپیکر قرار دارد. همچنین در شمال شرقی آن صورت فلکی ٍگاو (صورت فلکی تورس Taurus) قرار دارد. دست‌ها و بالاتنه شکارچی در نیم کره شمالی حاوی یکی از پرنورترین ستاره‌ها به نام ابط‌الجوزا (Betelgeuse) می‌باشد. در نیم کره جنوبی که پایین تنه شکارچی در آن قرار دارد صوُر تک‌شاخ و نهنگ نیز قرار دارد، در جنوب و جنوب غربی شکارچی خرگوش و سگ بزرگ قرار دارد و به همین دلیل شکارچی را شکارگر سگ می‌دانند!
در جنوب شرقی شکارچی نیز صورت فلکی جوی (Eridanus) واقع است.

ستاره ها در صورت فلکی شکارچی به صورت زیر است

نماد ستاره نام ستاره نوع طیف درخشندگی / مگنیتود فاصله از زمین
Alpha Betelgeuse M-Type ابر غول قرمز 0.0 - 1.3 643 ± 146
Beta Rigel B-Type ابر غول آبی 0.13 860 ± 80
Gamma Bellatrix B-Type غول آبی 1.64 250 ± 10
Delta Mintaka Multiple Star 2.50 + 3.90 1200
Epsilon Alnilam ابر غول آبی 1.69 2000
Zeta Alnitak Multiple 2.08 + 4.28 + 4.01 387 ± 54
Kappa Seiph B-Type 2.09 650 ± 30
Lambda Meissa غول آبی O8 III 3.54 1100

شهاب باران در حدود 7 اکتبر هر سال از میان مرز این صورت فلکی و صورت فلکی دو پیکر به طور میانگین 20 شهاب در ساعت می بارد.

افسانه شکارچی به این شکل است که  اریون پسر Poseidon خدای دریا و Euryale دختر شاه Crete بود.خدای دریا به او قدرت داد تا بتواند بر روی آب راه برود. در ادیسه ی هومر او را یک شکارچی بزرگ که با یک چماق برنزی مسلح است توصیف کرده است.در آسمان دو صورت فلکی سگ بزرگ و سگ کوجک(Canis Major and Canis Minor) او را تعقیب میکنند.در جزیره Chios اریون سعی در عشقبازی با Merope دختر شاه Oenopion را داشت ولی موفق نشد.یک شب وقتی که Merope شراب نوشیده بود سعی کرد که او را بدزدد. برای تنبیه او شاه دستور داد که چشمهای او را در بیاورند و او را از جزیره بیرون کرد. او به سمت شمال به طرف جزیره ی Lemnos به راه افتاد و در آن جزیره Hephaestus یکی از دستیارهای خود را( Cedalion) به او داد تا نقش چشم او را بازی کند.او به طرف شرق جایی که خورشید طلوع میکند حرکت کرد به امید اینکه طبق گفته یکی از خدایان چشمهای او شفا پیدا کند.و البته با طلوع خورشید چشمهای او به طرز معجزه آسایی خوب شد.اریون با ستاره های Pleiades (خوشه پروین) که در صورت فلکی گاو نر قرار دارند مرتبط است.Pleiades هفت خواهر بودند که دخترAtlas وPleione بودند.طبق یک داستان اریون عاشق Pleiades شد و آنها را تعقیب کرد زیوس آنها را دزدید و در اسمان قرار داد.جایی که هر شب اریون به دنبال آنها هست. 

Taurus تورس

تورس Taurus ( تلفظ می شود Tores ) یکی از پیکر های آسمانی است که بر روی زیگ قرار گرفته است . و به صفحه گرفتگی نزدیک است . تورس یک پیکر بسیار بزرگ است که در زمستان نیمکره شمالی بسیاری از قسمت های آسمان را فرا می گیرد . دلایل زیادی دارد که تورس برای دانشمندان قابل توجه است . تورس میزبان دو تا از کلاستر های باز می باشد که با چشم غیر مصلح دیده می شود. ستاره Aldebran درخشان ترین ستاره در این نگاره می باشد. در شمالی ترین قسمت این نگاره یک ته ستاره ی M1 وجود دارد که به ابرگازی خرچنگ یا Crab Nebula شناخته شده است . همچنین در شمال این پیکره فعال ترین قسمت تولید ستاره می باشد.

 

 

ستاره های این صورت فکی در جدول زیر نشان داده شده اند.

نماد نام گونه طیف درخشندگی / مگنیتود فاصله از زمین/ سال نوری
Alpha Aldebaran غول نارنجی K5 III 0.86 65.3 ± 1.0
Beta Elnath B7III 1.86 131 ± 5
Theta Double K0 IIIb Fe-0.5 3.84 154 ± 2
Epsilon Ain غول نارنجی 3.53 147 ± 2
Zeta Shurnarkabti-sha-shūtū/ Pinyin Binary B2 IIIpe 3.010 440

صورت فلکی ثور یکی از زیباترین صورت فلکی است و در عهد بابل باستان هم شناخته شده بود . افسانه های بابلی حکایت از این دارند که ایشتار الهه عشق بابل به آسمان رفت تا گیلگمش قهرمان اسطوره بابلی را که به ندای عشق او پاسخ نداده بود رانابود سازد . اما افسانه های یونانی می گویند زئوس (زوس ) بزرگترین خدای یونان خود را به گاوی تبدیل کرد و دختر پادشاه را که اروپا نام داشت با خود ربود و به جزیره کرت در دریای مدیترانه برد. اروپا از زئوس صاحب پسری به نام مینوس شد که تمدن مینویی مدیون اوست.

در کنار قصر مینوس ساختمانی با راه پله های پیچ در پیچ بود که در این ساختمان هیولای بنام مینوتاروس بود که از گوشت انسان تغزیه می کرد که به دست قهرمان بزرگ یونان تزوس به قتل رسید که ثور یادآور این افسانه است. هم چنین در صورت فلکی ثور می توان خوشه پروین را دید که به هفت خواهر نیز مشهور است. افسانه ها می گویندکه آنان هفت دختر اطلس کبیر بودند ( اطلس خدایی بود که جهان را بر دوش خود داشت ) جبار شهوت پرست هم که همواره دنبال این هفت دختر بود تا آنکه زئوس همه این خواهران را به آسمان منتقل کرد .

پیکره آندرومدا Andromeda Constellation

در افسانه های یونان باستان ، آندرومدا دختر کسیوپیا هست که به سنگی به زنجیر آویخته شده بود تا غذای ستوس هیولای دریا شود. آندرومدا یکی از 48 پیکره ای است که در در قرن دوم توسط تولمی گردآوری شده بود و همچنین در 88 پیکره ی ستاره شناسی مدرن نیز وجود دارد. آندرومدا در نیمکره شمالی در غروب روز های پاییزی به وضوح پیداست. از لحاظ اندازه پیکره آندرومدا 55% بزرگترین پیکره یعنی هایدرا و 10 برابر کوچک ترین پیکره یعنی کراکس می باشد. روشن ترین ستاره این پیکره ، آندومدی آلفا می باشد که همچنین یک سامانه ستاره ای باینریست و جزء پیکره پگاسوس ( اسب بالدار) نیز به شمار می آید. آندرومدی گاما نیز یک سامانه ستاره ای رنگارنگ میباشد که هدف خوبی برای ستاره شناسان تازه کار می باشد. آندرومدی بتا یک غول سرخ است که حتی رنگ آن با چشم غیر مصلح نیز دیده می شود. یکی از بزرگترین و مشهور ترین ها در این پیکره ، کهکشان بزرگ آندرومداست ( M31 ) که نزدیک ترین کهکشان حلزونی به راه شیری می باشد. همراه با کهکشان آندرومدا دو کهکشان کوچک M110 و M32 به همراه ابر گازی گوله برف آبی (NGC 891) در این پیکره قرار گرفته اند ، گوله برف آبی با تلسکوپ به صورت یک گلوله آبی رنگ نمایان است .در ماه نوامبر از پیکره آندرومدا شهاب باران کوچکی اتفاق می افتد.

 

 

صورت فلکی دب اکبر Ursa Major

خرس بزرگ یا Ursa Major یا دب اکبر ، سومین پیکرفلکی بزرگ است که از دید بزرگی بعد از هایدرا و ویرگو قرار می گیرد . خرس بزرگ در تمام قسمت های نیمکره شمالی زمین دیده می شود . در این پیکر فلکی هفت ستاره وجود که به هفت اورنگ یا Big Dipper شناخته شده است که به آن کاسه آفتابگردان یا ملاقه نیز گفته می شود. که این هفت ستاره فقط قسمتی از پیکر فلکی خرس بزرگ است و در اصل این پیکره تعداد ستاره های بیشتری را شامل می شود. خرس بزرگ در 48 پیکر فلکی که تولمی در قرن دوم میلادی جمع آوری کرد و همچنین در 88 پیکر فلکی مدرن قرار دارد. در خرس بزرگ یک ستاره وجود دارد که به نام دب معروف است و یک ستاره نیز به نام پلاریس ( ستاره قطبی ) در دم خرس کوچک وجود دارد که خط رابط این دو جهت شمال را نشان می دهند.

 

 

پیکر فلکی هایدرا (مار باریک) Hydra

هایدرا ، بزرگترین صورت فلکی در لیست 88 صورت فلکی مدرن می باشد. همچین از افسانه های زیادی نیز سر چشمه می گیرد و در لیست 48 پیکر فلکی که تولمی ( ستاره شناس ایتالیایی ) در قرن دوم قرار گرفته است . هایدرا از 1303 درجه مربع تشکیل شده و حدود 100 درجه مربع نیز طول دارد ، از جنوب به پیکر فلکی لیبرا (میزان) و سنتاروس و از شمال به پیکر فلکی سرطان میرسد. با وجود بزرگی این پیکر فلکی ، فقط یک ستاره  با درخشندگی قابل توجه دارد که آلفارد یا آلفا هایدری نیز می باشد. در جدول زیر مشخصات ستاره های این پیکر فلکی قرار داده شده است.

 

 

 

نام نام رسمی نام در زبان های دیگر محل قرارگیری مگنیتود/درخشندگی فاصله از زمین-سال نوری نوع ستاره
Alphard Alpha Hydrae     2.0 177 غول نارنجی
  beta Hydrae     4.3 365 سفید آبی
  gama Hydrae     3.0 132 غول زرد
  epsilon Hydrae         باینری
  epsilon Hydrae 1     3.4 135 زرد
  epsilon Hydrae 2     6.7 135 آبی
             

 

مطالب تصادفی